1442 йил 10 жумадис сони | 2021 йил 24 январь, якшанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Мақолалар

Муштарак масала

10:08 / 18.11.2019 692 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Мерос илмида ишлатиладиган қоидага биноан, меросга қолган молни тақсимлашда аввал фарз эгаларининг ҳақлари берилади. Сўнгра асабаларга берилади. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«Фароизларни ўз аҳлига эриштиринглар, қолгани эса эркак қариндошга», деганлар.

Доимо шунга амал қилиб келинган. Аммо саҳобаи киромлар даврида бир масалани ечиш мушкул бўлиб қолган. У масала қуйидагидан иборат.

Бир аёл вафот этди. Ортидан эри, онаси, она бир иккита ёки ундан ортиқ қардошлари ва битта ёки кўп туғишган биродари қолди. Бу ҳолатда эр мероснинг ярмини, она олтидан бирини ва она бир қардошлар учдан бирни оладилар. Чунки улар фарз эгаларидир. Шу билан мерос тамом бўлади. Туғишган биродар ёки қардошларга ҳеч нарса қолмайди.

Саҳобаи киромлардан Абу Бакр, Али, Ибн Аббос розияллоҳу анҳум ҳамда Ҳанафий ва Ҳанбалий мазҳаблари «Қоидадан ташқари бўлса ҳам, мана шундай тақсим қилинади», деганлар.

Аммо саҳобалардан Зайд ибн Собит, Усмон, Ибн Масъуд розияллоҳу анҳум ҳамда Моликий ва Шофеъий мазҳаблари «Она бир қардошлар билан туғишган қардошлар учдан бирга шерик бўладилар», деганлар.

Ушбу масаланинг «муштарак масала» деб номланиши ҳам шундан.

Бу масала яна «Умария масаласи» ҳам дейилади. Чунки биринчи бўлиб Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу бу масалани она бир ва туғишган қардошлар шериклик қиладиган этиб ечганлар.

Мерос илмида «Банул Аъён» «Банул Иллот» ва «Банул Ахёф» деган истилоҳлар бор.

1. Банул Аъён – ота бир, она бир қардошлар, яъни ака-ука, опа-сингиллар дегани.

2. Банул Иллот – ота бир қардошлар, яъни ака-ука, опа-сингиллар дегани.

3. Банул Ахёф – она бир қардошлар, яъни ака-ука, опа-сингиллар дегани.

Банул Аъён, Банул Иллот ва Банул Ахёфлар ота, ўғил ва ўғилнинг ўғли билан ҳажб бўладилар.

Банул Ахёф қиз ва қиз набира билан ҳам тўсилади.

Банул Ахёф – она бир ака-ука, опа-сингиллар мерос олишда тенгдирлар. Яъни, эркагу аёл меросдан бир хил ҳиссада оладилар. Чунки Қуръони Каримда «Улар учдан бирда шерикдирлар», дейилган.

«Ҳадис ва ҳаёт» китобидан

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
СаволМаргарин, шоколад ва бошқа баъзи бир озиқовқат маҳсулотларининг ёрлиқ қоғозида унинг таркибида Е322 моддаси борлиги ёзилади. Баъзиларнинг айтишига давоми...

4042 11:08 / 27.03.2020
Ҳар бир соҳада бўлганидек, мўмин кишининг ризқ борасида ҳам ўз қараши бўлади. Ризқнинг манбаи қаерда Ризқни ким яратади ва уни махлуқотларга ким етказади Мўмин давоми...

4088 12:10 / 24.04.2019
ҳузурга элтгувчи йўлСўнгги пайтларда стрессrdquo деган сўзга кўп дуч келмоқдамиз. Стрессrdquo хорижий сўз бўлиб, маъносини барча каттаю кичикка бирдай маълум. давоми...

2481 21:05 / 02.11.2018
Отаси вафот этганидан кейин мусулмон фарзанд отасининг акаукаларини худди отасини эъзозлагандек эъзозлаши, уларни ота ўрнида кўриши лозимлиги шариатимизнинг давоми...

483 07:11 / 15.08.2019
Видеолар
Аудиолар

51577 11:58 / 10.10.2018
«Ҳилол» журнали
Топ рейтинг www.uz Openstat