1441 йил 23 жумадул аввал | 2020 йил 18 январь, шанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN AR
Исломий оила

Таҳкийм

05:00 / 14.02.2017 2293 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Аллоҳ таоло: «Агар икковларининг оралари бузилишидан қўрқсангиз, эрнинг аҳлидан бир ҳакам, хотиннинг аҳлидан бир ҳакам ажратинг. Агар улар ислоҳни ирода қилсалар, Аллоҳ эр-хотиннинг орасини мувофиқлаштиради. Албатта, Аллоҳ билувчи ва хабардор Зотдир», деган (Нисо, 35).

Шарҳ: Бу ояти каримада келишмовчилик ҳам эр, ҳам хотин томонидан чиққан пайтида кўриладиган чора ҳақида гап кетмоқда. Бу ҳолатда оиланинг сирини ташқарига чиқармасдан келишмовчиликни ҳал этиш иложи қолмаган бўлади. Энди бошқаларни аралаштириб бўлса ҳам оилани сақлаб қолишга ҳаракат қилиш зарур. Бунинг учун эр ўзи рози бўлган бир қариндошини, хотин ҳам ўзи рози бўлган бир қариндошини ҳакам этиб тайин қилади. Эр-хотиннинг ҳакам чақиришга, ҳакамнинг шахсига рози бўлиши шарти кейинчалик ҳакамлар чиқарган ҳукмдан рози бўлишлари шарт эканлигидан келиб чиққандир. Ўзи рози бўлиб тайин қилган ҳакамнинг ҳукмини амалга оширишдан бошқа иложи қолмайди. Агар ҳакам унинг розилигисиз тайин қилинган бўлса, бу менинг розилигимсиз қилинган ҳакам, у менга қарши иш кўрди, мен унинг ҳукмини қабул қилмайман, дейиши мумкин.

Албатта, мазкур икки ҳакам мусулмон, эркак, одил, мукаллаф, диний аҳкомлардан хабардор, ни-коҳ, талоқни тушунадиган кишилар бўлиши шарт. Ҳакамларнинг қариндошлардан бўлиши, эр-хотинни яхши билишлари, уларнинг сир-асрорларидан хабардорликлари, қандоқ муомала муносиблигини билишлари юзасидандир.

Табиийки, икки ҳакам ҳам Аллоҳдан қўрққан ҳолда, адолатли ҳукм чиқариш учун ҳаракат қилишлари керак. Ҳакамларнинг асосий вазифалари эр-хотин орасини ислоҳ қилишдир. 

Шунинг учун ҳам ояти каримада агар улар ислоҳни ирода қилсалар, деб ҳакамларга ислоҳчилик нисбати берилмоқда. Худди шу тушунчадан келиб чиқиб, баъзи уламолар ҳакамларга фақат яраштириш-ислоҳ ҳуқуқи берилган, дейдилар. 

Бошқа уламолар эса, ҳолатни яхшилаб ўргангач, ислоҳ қилишнинг иложи йўқлигига амин бў-лишса, эру хотинни ажратиб қўйсалар ҳам ҳақлари бор, шунингдек, ҳакамлар тегишли жазо чораларини, молу мулкка оид масалаларни ҳам ҳал қилишади, дейдилар.

Бу чора ҳам Исломда оилани бузмаслик учун иложи борича ҳаракат қилишга уриниш борлигини кўрсатиб турибди.


Бир эр ва хотин Али розияллоҳу анҳунинг олдиларига келишди. Икковларининг ҳар бири билан бирга бир тўпдан одам бор эди. Бас, Али уларга эрнинг аҳлидан бир ҳакам, хотиннинг аҳлидан бир ҳакам чиқаришга амр қилди. Кейин ҳакамларга: 

«Икковингиз вазифангиз нима эканини биласизми? Агар жамлашни раво кўрсангиз, қилинг. Агар ажратишни раво кўрсангиз, қилинг», деди. 

Аёл зараримга бўлса ҳам, фойдамга бўлса ҳам Аллоҳнинг ҳукмига розиман, деди. 

Эр бўлса, ажратиш бўлса рози эмасман, деди. 

Шунда Али розияллоҳу анҳу: 

«Ёлғон айтибсан! Аллоҳга қасамки, ҳатто у(аёл) иқрор бўлган нарсага иқрор бўлмасанг бўлмайди!» деди!. 

Имом Шофеъий ривоят қилган. Валлоҳу аълам.

Шарҳ: Демак, ҳакамлар иш бошлашидан олдин эр-хотин ўз розиликларини тўлиқ изҳор этишлари керак. Ҳакамлар эр-хотин орасини аж-ратиш ҳақига ҳам эгалар.


Муаллиф
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Ҳар бир мусулмон шахс, хусусан отаоналар билиши ва амал қилиши лозим бўлган ишлардан бири эмикдошлик масаласидир. Бу масала арабчада .разоъ,, деб номланади. Яъни, давоми...

1767 05:00 / 14.02.2017
Хўш, қадрқимматинг қачон тушади Қачонки, сени тарбия қилишда машаққат чеккан зотларга овозингни баланд кўтарсанг, ўшанда тушади. Фарзанд, ўзини минг машаққат давоми...

1362 17:04 / 08.01.2017
Валимага уламоларимиз, никоҳ муносабати билан одамларга зиёфат уюштириш деб таъриф беришган. Чунки Пайғамбаримиз алайҳи салом айтганларки Келинга валима зиёфат давоми...

1854 05:00 / 15.02.2017
Умр йўлдошим билан турмуш қурар эканмиз, намозга қаттиқ аҳамият беришлигим ҳақида маълум қилган эдим. Ўз навбатида у киши Мен ҳам намоз ўқишни хоҳлайман, менга давоми...

3661 11:44 / 29.06.2018
Топ рейтинг www.uz Openstat