1442 йил 10 рабиъус сони | 2020 йил 26 ноябрь, пайшанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Фиқҳ

Қариндош моликлик ила озод бўлади. Бойнинг қолган ҳиссаси ҳам озод қилинади

17:00 / 30 октябрь 252 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.


عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: لَا يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدَهُ إِلَّا أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ. رَوَاهُ الْخَمْسَةُ إِلَّا الْبُخَارِيَّ.

Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«Фарзанд ўз волидини қул ҳолида кўриб, сотиб олиб, озод қилсагина уни (ҳаққини) адо этган бўлади», дедилар».

Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.

Шарҳ: Ушбу ҳадисдаги «фарзанд»дан ўғил-қиз, набира ва чеваралар, «волид» лафзидан эса ота-она, бобо-момолар кўзда тутилган.

Ота-она ва аждодларнинг фарзандлардаги ҳақлари энг улуғ ҳақ эканлиги ҳаммага маълум ва машҳур. Фарзандлар ҳар қанча уринсалар ҳам, уларнинг ҳақларини тўла адо эта олишлари қийин. Фақат бир иш билангина бу ҳақни адо этиш мумкин. У ҳам бўлса, уларни қул ҳолида сотиб олиб, озод қилишдир. Ота-она фарзанднинг дунёга келишига сабаб бўлади. Ота-онанинг қулликдан озод бўлишига боланинг сабаб бўлиши ҳам дунёга янгидан келишга тенглаштирилмоқда.

Ушбу ҳадисдан уламоларимиз «Ким ўз қариндошига қул бўлиб тушса, ўша заҳоти ўз-ўзидан озод бўлади», деган ҳукмни олишган ва бу доимо татбиқ қилинган.

Бу ҳадис ота ва бола томонларга тегишли бўлса, келаси ҳадис барча қариндошларни ўз ичига олгандир.

عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ: مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّ. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ وَالْحَاكِمُ وَصَحَّحَهُ.

Самура ибн Жундуб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:

«Ким ўзининг маҳрам қариндошига молик бўлса, у ҳурдир», дедилар».

«Сунан» эгалари ва Ҳоким ривоят қилганлар. Ҳоким саҳиҳ, деган.

Шарҳ: Бу гапнинг маъноси шуки, агар бир киши ўзига қариндош бўлган кишини қул сифатида сотиб олса ҳам, ўша қул қариндошининг мулкига айланиши билан ўз-ўзидан озод бўлиб, ҳур кишига айланади.

Бу ҳол ҳам қулчиликка қарши курашишнинг ўзига хос услубидир. Қул эгаси хоҳ рози бўлсин, хоҳ рози бўлмасин, қариндошлик баҳонаси билан қулнинг озод бўлиб кетиши катта маъно касб этади.

«Ҳадис ва ҳаёт» китобидан

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Ўша даврда фиқҳ уламоларидан кўплаб фақиҳлар етишиб чиққан. Уларнинг кўпчилиги ўзлари дунёдан ўтишлари билан фиқҳий илмий ишлари ҳам мерос бўлиб қолиб кетган. давоми...

2668 15:44 / 16 январь
Луғатда .молни махфий равишда ҳийла йўли билан олишга, ўғрилик,, дейилади. Шаръий истилоҳда эса, .ўғрилик, оқил, болиғ, ҳақи йўқ ва ҳақ шубҳаси йўқ киши томонидан давоми...

2654 05:00 / 18.01.2017
биринчи мақолаБизда таҳоратни бузувчи нарсаларни .Таҳоратни синдирувчилар, ҳам дейилади. .Мухтасар,нинг соҳиби қуйидаги нарсаларни .Таҳоратни бузувчи, деб атайди давоми...

939 13:00 / 30 июль
Дажла ва Фурот дарёлари қўшилган жойда Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг амрлари ила Басра шаҳари қурилди. Унинг ўрнида бир қишлоқ бор эди. Шаҳарнинг қурилишига давоми...

2516 15:01 / 28.11.2018
Топ рейтинг www.uz Openstat