1442 йил 4 рабиъул аввал | 2020 йил 21 октябрь, чоршанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
20:40 / 06 январь 1212 Кўриш режими

13. Бошланғич Ҳанафий фиқҳи | 10-дарс

بَابُ التَّيَمُّمِ

Таяммум боби

(شُرُوطُ صِحَّةِ التَّيَمُّمِ) يَصِحُّ بِشُرُوطٍ ثَمَانِيَةٍ:

الأَوَّلُ: النِّيَّةُ، وَحَقِيقَتُهَا: عَقْدُ الْقَلْبِ عَلَى الْفِعْلِ، وَوَقْتُهَا: عِنْدَ ضَرْبِ يَدِهِ عَلَى مَا يَتَيَمَّمُ بِهِ.

(شُرُوطُ صِحَّةِ النِّيَّةِ) وَشُرُوطُ صِحَّةِ النِّيَّةِ ثَلَاثَةٌ: 1- الإِسْلَامُ، 2- وَالتَّمْيِيزُ، 3- وَالْعِلْمُ بِمَا يَنْوِيهِ.

وَيُشْتَرَطُ لِصِحَّةِ نِيَّةِ التَّيَمُّمِ لِلصَّلَاةِ بِهِ أَحَدُ ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ: إِمَّا نِيَّةُ الطَّهَارَةِ، أَوِ اسْتِبَاحَةِ الصَّلَاةِ، أَوْ نِيَّةُ عِبَادَةٍ مَقْصُودَةٍ لَا تَصِحُّ بِدُونِ طَهَارَةٍ، فَلَا يُصَلِّى بِهِ إِذَا نَوَى التَّيَمُّمَ فَقَطْ، أَوْ نَوَاهُ لِقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ، وَلَمْ يَكُنْ جُنُبًا.

الثَّانِي: العُذْرُ الْمُبِيحُ لِلتَّيَمُّمِ كَبُعْدِهِ مِيلًا عَنْ مَاءٍ وَلَوْ فِي الْمِصْرِ، وَحُصُولِ مَرَضٍ وَبَرْدٍ يَخَافُ مِنْهُ التَّلَفَ أَوِ الْمَرَضَ، وَخَوْفُ عَدُوٍّ وَعَطَشٍ وَاحْتِيَاجٍ لِعَجْنٍ - لَا لِطَبْخِ مَرَقٍ - وَلِفَقْدِ آلَةٍ، وَخَوْفِ فَوْتِ صَلَاةِ جَنَازَةٍ أَوْ عِيدٍ وَلَوْ بِنَاءً. وَلَيْسَ مِنَ الْعُذْرِ خَوْفُ فَوْتِ الْجُمُعَةِ وَالْوَقْتِ. الثَّالِثُ أَنْ يَكُونَ التَّيَمُّمُ بِطَاهِرٍ مِنْ جِنْسِ الْأَرْضِ، كَالتُّرَابِ وَالْحَجَرِ وَالرَّمْلِ. لَا الْحَطَبِ وَالْفِضَّةِ وَالذَّهَبِ.

الرَّابِعُ: اسْتِيعَابُ الْمَحَلِّ بِالْمَسْحِ.

الْخَامِسُ: أَنْ يَمْسَحَ بِجَمِيعِ الْيَدِ، أَوْ بِأَكْثَرِهَا حَتَّى لَوْ مَسَحَ بِإِصْبَعَيْنِ لَا يَجُوزُ وَلَوْ كَرَّرَ حَتَّى اسْتَوْعَبَ، بِخِلَافِ مَسْحِ الرَّأْسِ.

السَّادِسُ:أَنْ يَكُونَ بِضَرْبَتَيْنِ، بِبَاطِنِ الْكَفَّيْنِ وَلَوْ فِي مَكَانٍ وَاحِدٍ، وَيَقُومُ مَقَامَ الضَّرْبَتَيْنِ إِصَابَةُ التُّرَابِ بِجَسَدِهِ إِذَا مَسَحَهُ بِنِيَّةِ التَّيَمُّمِ.

السَّابِعُ: انْقِطَاعُ مَا يُنَافِيهِ مِنْ حَيْضٍ أَوْ نِفَاسٍ أَوْ حَدَثٍ.

الثَّامِنُ: زَوَالُ مَا يَمْنَعُ الْمَسْحَ كَشَمْعٍ وَشَحْمٍ.

Таяммум тўғри бўлишининг шартлари:

1. Ният. Унинг ҳақиқиати- қалбни амалга боғлаш. Вақти- қўлни таяммум қилаётган нарсага урган пайт.

Ниятнинг тўғри бўлиш шартлари:

Ислом, тамйиз (оқни қорадан ажрата олиш), ният қилинган нарсани билиш. Намоз ўқиш учун қилинадиган таяммум нияти тўғри бўлишига уч нарсадан бири шарт қилинади: Покликни ният қилиш, ёки намозни ҳалол бўлишини, ёки таҳоратсиз дуруст бўлмайдиган ибодатни адо қилиш нияти. Агар фақат таяммум қилишни ёки жунуб бўлмаган одам Қуръон тиловатини ўзинигина ният қилса у билан намоз ўқий олмайди.

2. Таяммум қилишни мубоҳ қилувчи узрлар: шаҳарда бўлса ҳам сувдан бир мил узоқлиги каби ёки беморлик ва совуқлик ҳосил бўлиши сабабидан талофат етиши ёки бемор бўлишидан хавфсираш, душмандан хавфсираш, чанқоқлик, хамр қилиш учун сувга ҳожат бўлиши, шўрва учун эмас, ёки асбобларни йўқлиги. Жаноза ёки ийд намозини ўтиб кетишининг, бино қилиб бўлса ҳам хавфи, жума ўтиб кетиши ёки (бирор намознинг) вақти чиқиб кетиши узр ҳисобланмайди.

3. Таяммум тупроқ, тош ва қум каби ер жинсидан бўлган пок нарсага қилиниши, ёғоч, кумуш ва тилла билан эмас.

4. (Таяммум қилиниши лозим бўлган) жойни масҳ билан қамраб олиш.

5. Масҳ қўлнинг ҳаммаси ёки кўп қисми билан бўлиши, агар икки бармоқ билан масҳни қайта-қайта қилиб ҳамма жойга етказса ҳам дуруст бўлмайди, бошга масҳ тортишга хилоф ўлароқ.

6. Икки зарба билан, кафтларнинг ичи билан бўлиши, (икки зарба) бир жойга урилса ҳам жоиз. Агар жасадга тупроқ тегса уни таяммум нияти билан масҳ қилса икки зарба ўрнига ўтади.

7. Ҳайз, нифос ва (таҳоратни бузувчи нарсалар) ҳадас каби уни ман қилувчилар тугаши.

8. Шам, ёғ каби масҳни ман қилувчи нарсаларни кетказиш.

«Нурул ийзоҳ» китоби асосида

Фозилжон Абдулқайюм тайёрлади

Муаллиф
islom.uz
Калит сўзлар: Иймон Намоз
Топ рейтинг www.uz Openstat