1447 йил 4 шаъбон | 2026 йил 23 январь, жума
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Мерос

Олтининг авл бўлишига татбиқий мисоллар

12:40 / 18.05.2025 1130 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

1. Бир аёл вафот этиб, ортида отаси, онаси, қизи ва ўғлининг қизи қолди. Ҳар бир меросхўрнинг улуши қандай бўлади?

Отага олтидан бир – 1/6, онага олтидан бир – 1/6, қизга ярим – 3/6, ўғилнинг қизига учдан иккини тўлдириш учун олтидан бир – 1/6. Улушларнинг сони олтига тенг. 1/6 + 1/6 + 3/6 + 1/6 = 6/6. Бу масала авл бўлмайди, чунки ундаги улушлар масаланинг асл миқдорига тенг.

2. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, туғишган синглиси ва она бир синглиси қолди. Ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, туғишган сингилга ярим – 3/6, она бир сингилга олтидан бир – 1/6. Улушлар сони еттита бўлиб, масаланинг асли бўлган олтидан битта ошиб кетди.

3/6 + 3/6 + 1/6 = 7/6. Масала шу ерда авл бўлди, чунки масаланинг асли олтидан еттига кўпайди ва ҳоказо.

3. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, онаси, туғишган синглиси ва она бир синглиси қолди. Ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, онага олтидан бир – 1/6, туғишган сингилга – 3/6, она бир сингилга олтидан бир – 1/6. Улушлар йиғиндиси 8/6 бўлиб, масала олтидан саккизга авл бўлди. Ушбу кўриниш мубоҳала деб аталади.

4. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, она бир икки акаси ва иккита туғишган синглиси қолди. Ҳар бир меросхўрнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, она бир икки акага учдан бир – 2/6, икки туғишган сингилга учдан икки – 4/6 бўлади. Улушлар йиғиндиси 9/6 бўлиб, 6 бекор бўлади-да, 9 масаланинг асли бўлиб қолади. Бунда масала 6 дан 9 га авл бўлди, деймиз. Бу масала «Марвония» деб аталади.

5. Бир аёл вафот этиб, ортидан эри, ота бир иккита синглиси, она бир иккита синглиси ва онаси қолса, ушбу меросхўрларнинг улуши қандай бўлади?

Эрга ярим – 3/6, ота бир иккита сингилга учдан икки – 4/6, она бир иккита сингилга учдан бир – 2/6, онага олтидан бир – 1/6 тегади. Улушлар йиғиндиси 10/6 бўлиб, олти бекор бўлади-да, 10 масаланинг асли бўлиб қолади. Масала 6 дан 10 га авл бўлди, дейилади. Ушбу масала «Шурайҳия» деб аталади.

«Ислом шариатида мерос илми» китобидан

Ушбу китоб Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2021 йил 24 августдаги 03-07/5163-рақамли ҳамда 2022 йил 27 сентябрдаги 03-07/7348-рақамли хулосалари асосида чоп қилинган.

 

 

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Али Собуний
Таржимон
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Меросхўрлардан иккитаси тўртдан бирни олади 1. Эр. Агар эрнинг хотинида хоҳ унинг ўзидан, хоҳ бошқа эридан боласи бўлса ёки боласининг боласи бўлса қанча пастласа давоми...

1482 11:42 / 03.09.2024
bull бир киши вафот этиб, ортидан биттагина она бир акаукаси ёки она бир опа ёки синглиси қолса, олтидан бирни олади bull бир киши вафот этиб, унинг ортидан биттадан давоми...

2135 14:23 / 18.04.2024
Бу ердаги икки масала фароиз уламолари орасида машҳур бўлган. Биринчиси .Кичик динория,, иккинчиси .Катта динория, дейилади. .Кичик динория,даги меросхўрлар бари давоми...

853 10:26 / 19.08.2025
тамосул, тадохул, тавофуқ, табоюн Масалаларни тўғрилаш жараёнида биз тўрт хил адад ўртасидаги нисбатни билишимиз лозим бўлади. Улар .тамосул,, .тадохул,, .тавофуқ,, давоми...

1032 09:03 / 15.07.2025