1447 йил 16 ражаб | 2026 йил 05 январь, душанба
Минтақа:
ЎЗ UZ RU EN
Фиқҳ

Мерос илмида «авл» тушунчаси (иккинчи мақола)

12:30 / 05.05.2020 2433 pdf Ўқиш режими + -

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

Авл бўлмайдиган масалалар

Асли икки бўлганда авл бўлмаслигига мисоллар:

– Аёл кишининг ортидан эри ва туғишган синглиси қолди.

Бунда масаланинг асли икки бўлади. Эрига бир, туғишган синглисига бир улуш тегади. Яъни мероснинг ярми эрига ва ярми туғишган синглисига тегади.

— Аёл кишининг ортидан эри ва ота бир синг­лиси қолди.

Бунда ҳам масаланинг асли икки бўлади. Эрига бир, ота бир синглисига бир улуш, яъни мероснинг ярми эрига, ярми ота бир синглисига тегади.

Бу масалалар мерос илми уламолари истилоҳида «икки етим масала» деб номланади. Чунки ушбу икки масаладан бошқа масалада фарз эгаларининг меросни тенг бўлиб олишлари учрамайди.

– Эркак кишининг ортидан қизи ва асабалари қолди. Бунда ҳам масаланинг асли икки бўлади. Қизга бир улуш – мероснинг ярми ва асабаларга бир улуш – мероснинг ярми тегади.

Асли уч улуш бўлган, авлсиз масалаларга мисоллар:

– Эркак кишининг ортидан иккита она бир биродари ва бир туғишган биродари қолди. Масаланинг асли учдан иборат бўлади. Иккита она бир биродарга учдан бир ва туғишган биродарга қолган учдан икки улуш тегади.

– Аёл кишининг ортидан икки туғишган сингил ва ота бир биродар қолди. Масаланинг асли учдан иборат бўлади. Бунда икки туғишган сингилга учдан икки ва ота бир биродарга учдан бир улуш тегади.

– Эркак кишининг ортидан иккита туғишган сингил ва иккита она бир сингил қолди. Масаланинг асли уч улушдан иборат бўлади. Бунда икки туғишган сингилга учдан икки ва икки она бир сингилга учдан бир улуш тегади.

Асли тўрт улуш бўлган, авлсиз масалаларга мисоллар:

– Аёл кишининг ортидан эри, қизи ва асабалари қолди. Масаланинг асли тўрт улушдан иборат. Эрига тўртдан бир, қизига ярим, асабаларига қолгани тегади. Яъни эрга бир улуш, қизга икки улуш ва асабаларга бир улуш.

Асли саккиз улуш бўлган, авлсиз масалаларга мисоллар:

– Эр кишининг ортидан хотини, қизи ва асабалари қолди.

 Хотинига саккиздан бир, қизига ярим, асабаларига қолгани тегади. Масаланинг асли саккиз улушдан иборат. Хотинга бир улуш, қизга тўрт улуш ва асабаларга уч улуш тегади.

– Эр кишининг ортидан хотини ва ўғли қолди.

Хотинига саккиздан бир, ўғлига қолгани тегади. Масаланинг асли саккиз улушдан иборат. Хотинга бир улуш, ўғилга эса етти улуш тегади.

«Ҳадис ва ҳаёт» китобидан

Муаллиф
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф
Манба
islom.uz
Мавзуга оид мақолалар
Боши 258дарсда Сўнгра намозгоҳга чиқади. . . Абу Умайр ибн Анасдан, у Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан бўлмиш давоми...

2827 19:00 / 07.12.2023
4. Таҳорат қилгандан кейин ўқиладиган намоз. Бу намозни .шукри вузуъ, ndash .таҳоратнинг шукри, дейилади. . . Уқба ибн Омир алЖуҳаний розияллоҳу давоми...

3647 19:00 / 07.04.2023
. .Оиша розияллоҳу анҳо айтади .Мен Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кийимларидан жунублик асарини ювиб қўяр эдим. Ул зот кийимларидаги сувнинг давоми...

5935 16:00 / 25.03.2021
Таҳовий, Дора Қутний ва Исҳоқ ибн Роҳовайҳ Баро ибн Озиб розияллоҳу анҳудан шундай ривоят қилишган .Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон намоз ўқисалар, давоми...

5805 17:00 / 03.02.2022